Havacılıkta AFE Nedir? (Above Field Elevation)

Havacılık birçok farklı terim ve kısaltmalarla doludur. Bu terimlerin anlamlarını öğrenmek, havacılıkla ilgili çalışanlar ve havacılık meraklıları için son derece önemlidir. Bu makalede, havacılıkta sıkça kullanılan bir terim olan “Havacılıkta AFE Nedir?” sorusuna cevap arayacağız. Havacılıkta AFE, Above field elevation kavramının kısaltmasıdır ve yükseklik hesaplamalarında önemli bir rol oynar.

Above field elevation (AFE) Nedir?

Havacılıkta AFE, iniş ve kalkışların gerçekleştiği havaalanı veya pistin deniz seviyesinden yüksekliğini belirtir. Bu terim, havacılıkta önemli bir referans noktası olarak kullanılır ve birçok havacılık prosedüründe yer alır. Eğer bir pilot veya hava trafik kontrolörü AFE’yi dikkate almazsa, uçuş güvenliği ve iniş-kalkış performansı olumsuz etkilenebilir.

Havaalanları, farklı rakımlara sahip olabilir ve bu nedenle iniş ve kalkışlar farklı hava şartlarına bağlı olarak hesaplanmalıdır. AFE, havaalanının gerçek yüksekliğini belirler ve bu yükseklik pilotlar ve hava trafik kontrolörleri tarafından bilinmelidir. Bu sayede doğru iniş-kalkış prosedürleri uygulanabilir ve uçakların havaalanına güvenli bir şekilde inip kalkmasına olanak sağlanır.

AFE’nin Önemi

AFE’nin havacılıkta önemi büyüktür çünkü havaalanının yüksekliği, birçok uçuş parametresini etkiler. AFE’yi doğru bir şekilde hesaplamak, güvenli bir iniş ve kalkış sağlamak için temel bir gerekliliktir. Ayrıca, hava trafik kontrolörleri için de önemlidir çünkü uçakların dikey boşluklarını yönetmek ve trafik akışını düzenlemek açısından AFE değeri bilinmelidir.

AFE, havacılık operasyonlarının verimli ve güvenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Bir havaalanının AFE’si, pistin eğimine, yüksekliğine ve çeşitli engel faktörlerine göre hesaplanır. Yüksek bir AFE değerine sahip bir havalimanında, uçakların daha uzun bir iniş veya kalkış mesafesi gerekebilir. Bu durum, planlamada ve uçuş süresi tahminlerinde önemli bir etkendir.

Hava trafik kontrol merkezleri, AFE’yi doğru bir şekilde hesaplamak için havaalanlarının topografik haritalarını kullanır. Bu haritalar, pistlerin yanı sıra çevresindeki tepeler, dağlar, antenler ve diğer engel faktörlerini içerir. Buna ek olarak, havaalanlarının bulunduğu bölgenin iklimi ve sıcaklık koşulları da AFE hesaplamasında dikkate alınır.

AFE Nasıl Hesaplanır?

AFE hesaplaması, deniz seviyesinden havaalanının gerçek yüksekliğini belirlemek için yapılır. Hava trafik kontrol merkezleri veya pilotlar, genellikle topoğrafik haritalar ve havaalanı veritabanlarından bu bilgiye erişebilir.

Bununla birlikte, AFE hesaplaması pilotlar tarafından da yapılabilmelidir. Bunun için aşağıdaki formül kullanılır:

AFE = Havaalanı Yüksekliği (ft) + Pist Yükseklik Farkı (ft)

Havaalanı yüksekliği, havaalanının deniz seviyesinden olan gerçek yüksekliğini ifade eder. Pist yükseklik farkı ise havaalanının farklı pistlerinin bulunduğu alanlar arasındaki yükseklik farkını ifade eder.

Örneğin, bir havaalanının deniz seviyesine olan yüksekliği 5000 ft ise ve pist yükseklik farkı 200 ft ise, AFE değeri aşağıdaki gibi hesaplanır:

AFE = 5000 ft + 200 ft = 5200 ft

Bu durumda, pilotlar ve hava trafik kontrolörleri, bu havaalanının AFE değerinin 5200 ft olduğunu bilmelidir.

AFE ve Uçuş Güvenliği

AFE değeri, uçuş güvenliği için kritik bir faktördür çünkü iniş ve kalkışlarda doğru yükseklik hesaplamaları yapılmasını sağlar. Özellikle dağlık veya tepeli bölgelerde bulunan havaalanlarında AFE, iniş ve kalkışların güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi için hayati öneme sahiptir.

Eğer pilot veya hava trafik kontrolörü AFE değerini hesaba katmazsa, uçak iniş-kalkış sırasında gereken yüksekliğe ulaşamayabilir veya iniş-kalkış mesafesi yeterli olmayabilir. Bu durum, kazalara ve tehlikeli durumlara neden olabilir.

Bu nedenle, AFE değerinin doğru bir şekilde hesaplanması ve uçuş ekibi tarafından dikkate alınması, uçuş güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşır. Ayrıca, hava trafik kontrol merkezleri ve pilotlar arasında iletişimde de kullanılan standart bir terimdir.

Özet olarak, havacılıkta AFE kavramı, havaalanının deniz seviyesinden yüksekliğini belirtir. Bu değer, iniş ve kalkışlarda doğru yüksekliğin hesaplanması için önemlidir. AFE’nin doğru bir şekilde hesaplanması, güvenli ve verimli bir uçuş sağlamak için temel bir gerekliliktir.

Kaynaklar:

1. “Above Field Elevation (AFE)” American Institute of Aeronautics and Astronautics, https://aiaa.aviation-education.org/above-field-elevation-afe/ Accessed June 22, 2022.

Daha Fazlası İçin: Havacılıkta A/T Nedir? (Autothrottle)